Voor het atletiekmagazin Start schreef ik onderstaande bijdrage over Fanny Blankers-Koen, wier biografie Een koningin met mannenbenen in 2003 verscheen. Het was mijn eerste boek.
Zonder twijfel de
atlete van de eeuw
Zoals iedere tegenwoordige buitengewone sportprestatie bijna vanzelfsprekend in verband wordt gebracht met dopinggebruik, zo werden uitblinkende atletes halverwege de vorige eeuw ervan beschuldigd mannen te zijn in vrouwenkleren. Het overkwam zelfs Fanny Blankers-Koen, terwijl ze toch in het bezit was van de meest overtuigende bewijsstukken van het tegendeel: twee kinderen. Vier gouden medailles nam ze mee van de Olympische Spelen in Londen (1948), waarna ze tot verbazing van Amsterdamse buurtgenoten een paar dagen later toch weer matten stond te kloppen, alsof er niets bijzonders gebeurd was.
Tot eigen verbazing werd deze ‘feministe tegen wil en dank’ eind 1999 uitgeroepen tot atlete van de vorige eeuw. Ik schreef in 2003 haar biografie (Een koningin met mannenbenen), waarbij in de daaropvolgende recensies mijns inziens de diskwalificatie van een Friese concurrente, vooral door toedoen van haar begeleiders, te nadrukkelijk aan bod kwam. Het betreffende hoofdstuk, Het vergalde leven van Foekje Dillema werd in 2008 ongeveer letterlijk overgeschreven bij de dood van die onfortuinlijke vrouw, hetgeen ook bleek uit de titel van het boekje met alleen een ander zelfstandig naamwoord: verwoest in plaats van vergald.
Hoe schandalig het was en onnodig ook dat Dillema na een zogenaamde seksetest naar haar dorpje Burum werd teruggestuurd als vermeende man in vrouwenkleren: Fanny kende geen concurrentie in Nederland. Daarvoor was zij te veelzijdig, hetgeen bleek uit de medailleschat van Londen op de diverse uiteenlopende nummers. Als zij had mogen verspringen in 1948 was ze hoogstwaarschijnlijk vijfvoudig kampioene geworden. In tegenstelling tot het Friese sprintkanon kon Fanny-Blankers-Koen alles, van horden tot hoogspringen en ja ze was zelfs nog recordhoudster geweest op de 800 meter. De affaire-Dillema verwoestte niet alleen het leven van ‘een stoer Friezinnetje’, ook het imago van de enige en echte atlete van de vorige eeuw is er onnodig door geschaad.
We hebben het er eens over gehad, Fanny en ik, of ze in de atletiek van tegenwoordig een hoofdrol had kunnen spelen. Zonder arrogant te willen zijn, was het antwoord op die zuiver hypothetische vraag bevestigend. Ze had het prachtig gevonden, een kennismaking met supersnel kunststof, de schitterende accessoires. Geen blubber om op te lopen, kijk toch eens naar die vederlichte spikes en dan de keuze uit al die nieuwe disciplines. Wat had zij het graag willen proberen: de 400 meter horden. Een keertje maar! De boodschap van deze heldin was simpel: geef je leven kleur door altijd te zoeken naar afwisseling en veelzijdigheid in combinatie natuurlijk met streven naar het hoogst haalbare. |
